NR 1-2/2026 (233-234)

OD REDAKCJI:

Rozpoczynamy rocznik 40-ty. Podwójnym, 80-cio stronicowym numerem, z aż 12-toma stronami w kolorze. Początkowo zapowiadaliśmy numer pojedynczy, ale temat wiodący okazał się tak obszerny (i ciekawy), że jego rzetelne opracowanie wymagało znacznie więcej ... „czasu i atłasu”. Do tego ten ogrom materiału do przerobienia, zbiegł się z noworoczną buchalterią w naszym stowarzyszeniu (bilans, sprawozdanie dla Krajowej Administracji Skarbowej i zeznanie podatkowe dla Urzędu Skarbowego - to obowiązki wynikające z prawa o stowarzyszeniach). Wszystko to wymagało czasu i zakończyliśmy prace redakcyjne z dwumiesięcznym poślizgiem.

PIELGRZYMKA DO HUTY PIENIACKIEJ:

Zima nie sprzyja motocyklowym wojażom, ale patriotycznych, polskich obowiązków nie brakuje także w zimie. Stąd pomysł na pielgrzymkę autokarem. Trwała 5 dni i wlała w serca uczestników głębokie przeżycia - poczucie wspólnoty, pamięć i modlitwę. 28 lutego 1944 r. w Hucie Pieniackiej na terenie dzisiejszej Ukrainy doszło do eksterminacji polskich mieszkańców tej wsi. Z rąk ukraińskich nacjonalistów śmierć poniosło wówczas około 1000 osób. Zbrodnia ta stała się jednym z symboli ludobójstwa na wschodnich kresach Rzeczypospolitej. W 82 rocznicę tego mordu za ofiary modlili się uczestnicy Pielgrzymki Pamięci, nasi koledzy ze Stowarzyszenia Międzynarodowy Motocyklowy Rajd Katyński. Na podstawie relacji kol. Zdzisława Fąki na facebookowej stronie tego stowarzyszenia, reportaż opracował kol. Hieronim Denisko.

JUŻ BEZ RKM-ÓW I „KAKTUSÓW”:

Firma Česká Zbrojovka w Strakonicach powstała w 1919 roku i od samego początku była nastawiona na produkcję broni strzeleckiej dla armii czechosłowackiej: pistoletów, karabinów i broni maszynowej. W latach 30-tych rozszerzono produkcję także o rowery a pierwszy jednoślad silnikowy, model zwany „Kaktusem”, rozpoczął w firmie erę motocyklową, która trwała przez 66 lat (1931-1997). Po II wojnie światowej stopniowo przenoszono produkcję broni do fabryki w Uherským Brodzie, aż ostatecznie, w 1954 roku, przekazano całe moce produkcyjne na rzecz wytwarzania motocykli. ČZ stała się wówczas drugą, co do wielkości produkcji, fabryką motocyklową w Europie. Druga część historii firmy (od 1960 r.) opracowana przez kol. Piotra „Besę” Czecha.

CO SŁYCHAĆ W ... STOW. MMH?:

Zakończyliśmy 13-ty rok istnienia Stowarzyszenia MMH i, jak co roku, do końca marca musimy zorganizować walne zgromadzenie sprawozdawcze, aby spełnić obowiązki określone ustawą Prawo o Stowarzyszeniach. Zarząd Stowarzyszenia podjął decyzję o terminie i miejscu tego zebrania. Spotkamy się w siedzibie klubu i redakcji w Łodzi, przy ul. Starogardzkiej 13, w niedzielę 29 marca b.r. o godzinie 16:00 (II termin wg statutu - 16:30). Prezes stowarzyszenia MMH, kol. Piotr „Besa” Czech, publikuje dane ze sprawozdania merytorycznego i finansowego za rok 2025 i proponowany plan pracy na rok 2026.

KUSTOMHEAD - WROCŁAW:

W dniach 21-22 lutego 2026 we wrocławskiej Hali Stulecia odbyła się 5 edycja „Kustomhead” czyli Kustom Kulture Festival. To duża wystawa poświęcona wszelkiego rodzaju przerabianym pojazdom, zarówno motocyklom jak i samochodom. Wrocław lubię - napisał kol. Adam Wejman - ale w Hali Stulecia nie byłem nigdy, skorzystałem więc z zaproszenia kolegów organizujących wyjazd i... przybyłem, zobaczyłem, ... relacjonuję!

KÝVAČKOVE MOTORKY:

W 1954 roku, nowopowstały czeski koncern Jawa-ČZ pokazał światu swoje pierwsze modele, które miały zastąpić wcześniej produkowane Jawy, jeszcze z suwakowym zawieszeniem tylnego koła. Mowa tu o modelach: 353 (250 ccm) i 354 (350 ccm) produkowanych w Tyńcu. Dwa lata później światło dzienne ujrzały kolejne modele z tej rodziny: 355 (125 ccm) i 356 (175 ccm), których produkcję uruchomiono w Strakonicach. Powstała nowa rodzina motocykli o modnej stylistyce, z ciekawymi, acz nie przesadnymi, oblachowaniem, o przyjemnej linii i - co najważniejsze - o bardzo nowoczesnych rozwiązaniach technicznych. Najważniejszą cechą konstrukcyjną tej nowej serii była „miękka rama” z tylnym kołem prowadzonym w wahaczu z doskonałym, długoskokowym resorowaniem i z amortyzacją hydrauliczną. W Czechosłowacji modele w tych nowych ramach zyskały ksywkę „Kývačka”, czyli ... fotel bujany. Opis techniczny tej rodziny przedstawił kol. Paweł Danecki.

JAROSLAV WALTER I JEGO MOTOCYKLE WYŚCIGOWE:

Jaroslav Walter był projektantem motocykli, który od „wroga ludu“ awansował do laureata państwowej nagrody za wybitną pracę na rzecz Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej. Złotymi zgłoskami zapisał się w historii firmy ČZ. W cyklu „Człowiek i motocykle” bogato ilustrowana biografia konstruktora, autorstwa kol. Piotra „Besy” Czecha. Autor serdecznie dziękuje kol. Luke’owi Walterowi - wnukowi Jaroslava Waltera za pomoc w opracowaniu tematu i udostępnienie kilku zdjęć z rodzinnych albumów.

CHAOS? NUMEROLOGIA W ČZ:

Nazwy typów w motocyklach ČZ wydają się być kompletnym chaosem. Jednak to system, który był logiczny dla fabryki, choć może nie dla użytkownika. „Typ” to wewnętrzny numer konstrukcyjny fabryki, nadawany projektowi silnika / ramy / generacji modelowej. To numer projektu. Z pomocą AI opracował Piotr „Besa” Czech.

ZABYTEK - ČEZETA 502:

Modele 502/00 i 502/01 skutera Čezeta pojawiły się na stanowiskach montażowych fabryki ČZ w Českich Budejovicach w roku 1960. Zastąpiły one poprzednie modele z serii 501, których opis techniczny zamieściliśmy w poprzednim numerze naszego biuletynu. Tym razem za opracowanie tematu zabrał się kol. Hieronim Denisko. Opis techniczny, dużo ilustracji z odbudowy modelu 502/00 przez znanego restauratora zabytkowych motocykli, Jana Lhoty z Liberca w Północnych Czechach. Linki na zbiory literatury fabrycznej i inne źródła internetowe.

ROADSTERY ZE STRAKONIC:

Model Roadster 200 jest dziś znany przede wszystkim jako pierwszy seryjny czterosuwowy model ČZ-ki, a także jako ostatni motocykl produkowany w Strakonicach. Mniej znany jest fakt, że ten udany technicznie, nowoczesny - jak na tamte czasy - i ładny motocykl, wyposażony w czterosuwowy silnik OHC o pojemności 200 ccm, autorstwa legendarnego projektanta Františka Pudila, miał poprzednika z dwusuwowym silnikiem o pojemności 125 ccm - konstrukcji włoskiej Cagivy. Autor tego opracowania, kol. Jan Krajíček, po studiach na Uniwersytecie Karola, pracował w latach 2010-2019 jako redaktor portalu Motorkáři.cz, skąd pochodzi ten tekst. Tłumaczenie kol. Hieronim Denisko.

ZAPROSZENIE:

Zapraszamy czytelników na Radosne Rozpoczęcie Sezonu 2026 - XXIII Zlot Gwiaździsty im. Ks. Ułana Zdzisława Peszkowskiego, który odbędzie się w weekend 18 - 19 kwietnia na Jasnej Górze.